Biologische bedrijfsvoering en bemesting

Een richting in de landbouw die steeds meer in de belangstelling komt is de biologische landbouw. In de biolo- gische landbouw bemest je anders dan in de traditionele landbouw.

Biologische bedrijven
Een andere naam voor biologische landbouw is ecologische landbouw. In allerlei agrarische bedrijfstakken zijn
er bedrijven die volgens de biologische of ecologische principes werken.

Figuur 3-14:

Figuur 3-15: De spreiding van biologische bedrijven in 2002 in Noord-Holland

Uitgangspunten biologische landbouw
Uitgangspunt van de biologische landbouw is dat je gewassen teelt op een gezonde bodem en in een gezonde omgeving. Dat doe je zonder kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen te gebruiken. Een verantwoorde vruchtwisseling en zorg voor de bodem vormen de basis voor een gezond gewas.

Een biologische boer mag dus geen kunstmest gebruiken. Hij moet er op een andere manier voor zorgen dat de grond voldoende voedingsstoffen heeft. Dat kun je als volgt doen:
•	vruchtwisseling toepassen met gebruik van groenbemesters en vlinderbloemigen;
•	de bodem bemesten met organische mest of compost.

Vanuit deze uitgangspunten streeft een biologische plantenteler naar een gesloten kringloop op zijn bedrijf. Deze kringloop gaat van plantaardige productie direct of via gewasresten en composthoop naar de bodem en weer terug naar plantaardige productie.

Figuur 3-16: Het keurmerk laat aan de consument zien dat je biologisch teelt.

Vragen

Op welke twee manieren zorgt een biologisch werkende boer voor een goede bemesting van het gewas? Met welke kringloop werkt een biologisch boer?

Vruchtwisseling
Vruchtwisseling is het afwisselen van gewassen op een stuk grond. Bij een vruchtwisseling van 1 op 7, staat
de 7 voor het aantal jaren dat ertussen ligt voordat je hetzelfde gewas weer op hetzelfde perceel verbouwt.

Hoe pas je vruchtwisseling toe? Om een vruchtbare bodem te krijgen en een gezonde gewasgroei, kun je het beste een vruchtwisseling van minimaal 1 op 3 uitvoeren. Daarbij duurt het dus minimaal drie jaar voordat je hetzelfde gewas weer op dat stukje grond verbouwt. Tuinders kiezen vaak voor een vruchtwisseling van 1 op 4
tot 1 op 7.

In de vruchtwisseling zet je vaak een groenbemester in.

Figuur 3-17: Mosterd is een groenbemester. Het brengt extra stikstof in de grond.

Bemesting
Omdat je in de biologische teelt geen kunstmeststoffen gebruikt, is het lastig om de gewasgroei bij te sturen. Vooral de stikstofvoorziening vraagt veel aandacht.

Voor de bemesting van de bodem en het gewas zijn er verschillende mogelijkheden. De biologische landbouw maakt gebruik van een basisbemesting en een aanvullende bemesting.

Basisbemesting

De basisbemesting bestaat uit groenbemesters en organische mest en/of compost. De boer mag alleen orga- nische mest, bijvoorbeeld varkens- of kippenmest, gebruiken die van biologische- of scharrelbedrijven komt. De mest mag dus niet van de intensieve veehouderij komen.

Figuur 3-18: Op een biologisch bedrijf mag je alleen de kippenmest van scharrelkippen gebruiken.

Aanvullende bemesting

Als er aanvullende meststof nodig is, kan de biologische boer kiezen uit:
•	N: bloedmeel (13% N) of gedroogde dierlijke mest (7-9% N);
•	P: thomasslakkenmeel of ruwfosfaat;
•	K: vinasse of patentkali;
•	Mg: kieseriet of bitterzout.

Figuur 3-19: Bloedmeel is een stikstofmeststof voor het biologische landbouwbedrijf.

Een biologisch bedrijf heeft ook met de mestwetgeving te maken. Bij het uitrijden van organische mest bijvoor-
beeld moet de boer daar rekening mee houden.

Vragen

Wat is vruchtwisseling?
Hoe kun je het beste vruchtwisseling toepassen?
Welke twee soorten bemestingen zijn er in de biologische landbouw? Met welke meststof kan een biologische boer stikstof aanvullen?